Bệnh viêm vú cấp tính và cách phòng chữa


Spread the love

Viêm vú cấp tính và cách phòng chữa.

Đối với những bà mẹ để để phòng tránh được viêm vú cấp tính, trước hết cần phải hiểu rõ kết cấu của bầu vú. Bầu vú phụ nữ giàu tổ chức mỡ và tổ chức tuyến thể. Nhiều tuyến thể có công năng phân tiết hợp thành một lá tuyến (tuyến diệp). Giữa tuyến thể và tuyến thể, mỗi cái đều thông với ống nhỏ. Rất nhiều ống tuyến vú nhỏ lại hợp lại thành ống tuyến vú tương đối lớn, thông ra đầu vú, cửa mở ra bên ngoài. Mỗi bầu vú có khoảng 15 – 20 lá tuyến, do đó, có tương ứng 15 – 20 ống tuyến vú chung thông ra đầu vú, trên đầu vú cũng sẽ có 15 – 20 lỗ nhỏ. Giữa lá tuyến và lá tuyến là tổ chức mỡ và tổ chức kết đế, vô số ống dịch limpha và huyết quản đi song song ở trong nó. Sau khi có thai, tuyến vú dần dần tăng sinh cho, nên bầu vú tăng to. Sau khi sinh con, tuyến vú phát dục đầy đủ sẽ bắt đầu tiết ra sữa. Trong thời kỳ con bú, nếu không chú ý bảo vệ bầu vú, rất dễ bị viêm tuyến vú cấp tính.

Vi khuẩn xâm nhập bầu vú không ngoài ba con đường: Ống dịch limpha, huyết quản, ông tuyến vú. Nếu da ở đầu vú bị nứt lẻ, bị lở loét, vẫn không chú ý bảo vệ, giữ gìn sạch sẽ, nhất là về mùa hè, vi khuẩn bên ngoài rất dễ qua mặt vết nứt nẻ, lở loét đó vào ống dịch limpha dưới đầu vú, xâm nhập vào trong lá tuyến của vú mà gây nên viêm tổ chức tổ ong ở bầu vú. Đó là một con đường cảm nhiễm thường thấy nhất. Khi một bộ phận nào đó trong cơ thể bị chứng viêm hoặc có ổ bệnh mưng mủ mà bị kèm thêm bệnh bội nhiễm trong máu có mủ, thông qua huyết dịch lây truyền, thì tuyến vú cũng có thể bị cảm nhiễm. Ống tuyến vú có thể thông qua đầu vú tiếp xúc trực tiếp với bên ngoài, mặt ngoài của đầu vú tuy thường xuyên có rất nhiều vi khuẩn gây bệnh tồn tại, nếu chú ý giữ đầu vú sạch sẽ, để sữa chảy thông thoát thì bầu vú sẽ không bị viêm. Nếu sữa chảy ra không thông thoát, ứ tích trong tuyến vú sẽ phát sinh cứng lại, sau đó phân giải thành chất dịch. Những dịch thế này là môi trường thuận lợi tốt cho các vi khuẩn gây bệnh sinh sôi nảy nở. Vi khuẩn thông qua ống tuyến vú trực tiếp xâm nhập tuyến vú, từ đó mà gây nên tình trạng viêm tuyến vú cấp tính, cũng là bệnh rất thường thấy ở sản phụ.

Khi bị viêm tuyến vú cấp tính, phần lớn trước hết thấy đau đớn ở đầu vú, nứt nẻ đầu vú hoặc bầu vú có cục cứng, trường tức, đau đớn. Sau đó, xuất hiện sợ lạnh, rét run, phát sốt. Bên bầu vú bị bệnh sờ vào đau, da mặt ngoài tấy đỏ sưng tức, nhiệt độ da tăng cao, dưới da có u cục; hoặc dưới da đỏ, không sưng, không sốt, bộ phận u cục tương đối sâu không liền với da. nhưng đau đớn hoặc ấn vào đau vô cùng. Ngoài ra, nách cùng bên nổi các hạch sưng to, sờ vào đau. Nếu điều trị không kịp thời, không dứt điểm, bệnh tất nhiên sẽ tiếp tục phát triển. Bầu vú bên bị viêm sưng tấy đỏ càng dữ dội, cục cứng tăng to rồi mềm ra mà sinh ra sóng động, hình thành sưng mưng mủ ở dưới da hoặc phần nông dưới bầu vú. Cuối cùng, chỗ sưng mưng mủ vỡ ra chảy ra ngoài hoặc mở rộng vào trong bầu vú hoặc những cục cứng vốn ở sâu bên trong to ra, trở nên mềm, da ở đó vốn không sưng, không tấy đỏ lại phát sinh sưng tấy đỏ, phạm vi bệnh càng ngày càng lớn. Chỗ sưng mưng mủ không những có thể có thể vỡ thủng da ở bên ngoài, cũng có thể từ trong xuyên thủng vỡ ra ống tuyến vú làm cho trong sữa có chứa dịch mủ, thậm chí sau khi thủng vỡ chảy vào trong cơ bắp của thành ngực mà hình thành sưng mưng mủ ở bầu vú. Khi đó, triệu chứng toàn thân cũng sẽ càng ngày càng nặng.

Bộ vị sinh viêm ở tuyến vú có khi chỉ có một chỗ, có khi lại bội nhiễm ở nhiều chỗ. Do đó, kết quả của mưng mủ có khi hình thành một nhọt sưng mưng mủ, có khi hình thành nhiều nhọt sưng mưng mủ. Phạm vi bị bệnh ngày càng mở rộng, tổ chức tuyến vú bị phá hoại càng nhiều. Tổ chức tuyến vú một khi bị phá hoại, mưng mủ sẽ vỡ, nếu có lành miệng cũng sẽ để lại vết sẹo, sẽ vĩnh viễn mất đi công năng tiết sữa. Do đó, cần phải hết sức thận trọng đề phòng. Viêm tuyến vú hoàn toàn có thể đề phòng được. Từ những điều trình bày trên đây có thể thấy, do huyết dịch lan truyền mà chỗ bị bệnh cuối cùng không phải ít, cho nên biện pháp đề phòng cần phải chú ý ngăn chặn tình trạng nứt vỡ đầu vú, sữa ứ tích đọng. Đầu vú nứt vỡ, lõm vào trong, bẹt, không sạch sẽ, đều là nguyên nhân chủ yếu làm cho đầu vú nứt vỡ, do đó, cần phải tăng cường sức chịu đựng của da đầu vú, làm cho đầu vú nhỏ lồi ra ngoài, luôn giữ cho đầu vú sạch sẽ. Sau khi có thai, nhất thiết phải hàng ngày dùng xà phòng và nước ấm rửa sạch đầu vú, hoặc dùng cồn, rượu nấu sôi chấm bông xoa rửa đầu vú làm cho mát ngoài da của đầu vú (biểu bì đầu vú – ND) tăng sinh, dày lên. Những thai phụ có sự phát dục của đầu vú không tốt, lõm vào trong và bẹt thì sau khi lau rửa sạch đầu vú, cần phải kéo nhẹ đầu vú ra bên ngoài. Thông qua thường xuyên kích thích, da đầu vú tất nhiên sẽ dày lên, tính đàn hồi được tăng cường và có thể chống đỡ được với sự mút bú thường xuyên của trẻ sơ sinh. Sau khi sinh cũng cần chú ý giữ sạch đầu vú. Trước và sau mỗi lần cho con bú, cần phải dùng dung dịch Boric acid lau rửa tiêu độc ở đầu và bầu vú; dùng khăn mùi xoa hoặc vải xô xạch đậy lên vú xong mới mặc áo lót ngực. Trong thời kỳ mang thai tùy qua xử lý như trên mà đầu vú vẫn lõm xuống hoặc bẹt thì tốt nhất những người mẹ đó phải dùng chụp vú pha lê để cho con bú. Ngoài ra, nhất thiết phải chú ý không nên để trẻ nhỏ ngậm đầu vú mẹ để ngủ, nếu không, đầu vú bị ướt đẫm mềm ra và dễ nứt vỡ.

Không để sữa ứ tích lại ở trong là một biện pháp quan trọng ngăn chặn viêm tuyến vú cấp tính. Mỗi lần cho con bú, cần phải để cho trẻ nhỏ mút bú hết sữa. Nếu lượng ăn của trẻ ít sữa mút bú không hết, cần phải vắt ra hoặc dùng dụng cụ hút sữa hút ra cho bằng hết. Nếu bầu vú có cục cứng, cần chườm nóng ở đó làm cho mềm ra, lại dùng dụng cụ hút sữa để hút hết sữa ra.

– Nếu đề phòng không tốt để bị viêm tuyến vú cấp tính, sớm điều trị là biện pháp duy nhất ngăn chặn nứt vỡ tuyến vú. Nói chung, cần áp dụng những biện pháp sau đây:

 Ngừng cho con bú bên vú bị viêm: Tuyến vú đã bị viêm thì không được cho con tiếp tục bú. Vì, trước hết gánh nặng cho công năng tuyến vú không giảm nhẹ, bệnh sẽ càng trở nên nặng thêm. Thứ hai, trong sữa có chứa vi khuẩn, trẻ không được bú. Nếu chuẩn bị sau này tiếp tục nuôi con bằng sữa mẹ, thì cần đúng theo giờ hút hoặc vắt sữa cho ra hết, nếu không, sau này khó ra sữa được nữa. 

Nâng đỡ bầu vú lên: Nâng cao bầu vú lên có thể cải thiện tuần hoàn huyết dịch của bầu vú. Tuần hoàn huyết dịch bầu vú thông thoát, ở đó không sưng huyết, sưng tức, dễ tiêu an, chứng viêm cũng dễ khống chế được. 

Chườm đắp ngoài: Bị một chỗ ở thời kỳ đầu, có thể chườm đắp lạnh, nếu mưng mủ đã không tránh khỏi, thì chuyển sang chườm đắp nóng, mỗi ngày 3 – 4 lần, mỗi lần nửa giờ. Nếu có thể tiếp tục làm được càng tốt. Sưng tấy đỏ ở một chỗ, có thể chườm đắp thuốc Đông y. 

Lý liệu pháp: Chiếu tia hồng ngoại có thể thúc đẩy tuần hoàn huyết dịch ở đó, có lợi cho thu co, tiêu tán chứng viêm.

Chữa bên trong: Uống hoặc tiêm thuốc kháng khuẩn tiêu viêm. Cũng có thể uống bột sừng hươu trong Đông y, ngày 2 lần, mỗi lần 5 gam có thể có tác dụng tiêu tan viêm.  

Chích nặn mủ: Nếu ở đó đã mưng mủ, cần chích nặn mủ cho hết, như vậy có thể tránh được chứng viêm tiếp tục mở rộng, lan tràn.